Terug

Zorg samen voor een goede sfeer

Zet samen stappen vooruit!

Een goede sfeer lijkt vanzelfsprekend. Toch is daar vaak heel wat moeite voor nodig. De tips van ervaringsdeskundigen.

Als leidinggevende ben je niet alleen verantwoordelijk voor het bereiken van een optimaal resultaat, maar ook voor de sfeer in je team.

Hoe houd je de vinger aan de pols en stuur je bij wanneer nodig?

Let op kleine signalen

Het is misschien niet altijd eenvoudig om objectief te beoordelen hoe goed de sfeer binnen je team is, al was het alleen maar omdat veranderingen vaak langzaam gaan.

‘Teams gaan door bepaalde ontwikkelingsfasen heen en blijven op den duur nooit hetzelfde draaien’, zegt managementadviseur Peter Ambagtsheer van Lagerweij & Partners. Mocht de sfeer verslechteren, dan is dat aan kleine signalen te merken: ‘Het ontstaan van stoorzenders is een belangrijk signaal, maar zeker niet het enige. Ook wanneer het energieniveau van het team daalt of er continu kleine irritaties zijn, kan dat een teken aan de wand zijn.’

Probeer de oorzaak van verslechtering te achterhalen

Wanneer je de sfeer wilt verbeteren, zul je moeten ontdekken wat er momenteel misgaat. De oorzaken kunnen op allerlei vlakken liggen. Interim manager Renate Kooistra geeft een aantal voorbeelden: ‘Onderlinge competitie, te weinig werk, een teamlid dat wordt voorgetrokken, het ontbreken van een gezamenlijk doel, belang of interesse, of teamvergaderingen die slecht worden geleid.’

‘Maar een verslechterende sfeer kan zijn oorzaak bijvoorbeeld ook vinden in economische achteruitgang, te hoge werkdruk, een reorganisatie, nieuwe collega’s, dan wel geen betrokkenheid vanuit het management’, zegt teamleider Frank Leenhoven bij Evides Waterbedrijf. Ambagtsheer: ‘Een goed team heeft harmonie nodig, uitdagingen en een gevoel van succes. Maar het ironische is ook dat een gebrek aan uitdagingen de sfeer kan verpesten.’

Zo zorg je als #manager voor een goede sfeer in je team
    

Pak stoorzenders aan

Een zekere mate van diversiteit is goed, maar meningsverschillen moeten niet te zeer uit de hand lopen. Ambagtsheer: ‘Stoorzenders zijn er altijd wel in meer of mindere mate: mensen die in “bilaterale gesprekjes” een eigen werkelijkheid creëren of steun bij elkaar zoeken. Dit hoort bij normale coalitievorming.’

Wanneer één bepaalde persoon een bron van conflicten is en de sfeer continu naar beneden haalt, is het zaak om in te grijpen. Leenhoven: ‘Als leidinggevende kun je deze medewerker in een individueel gesprek vertellen wat jij constateert. Zeg dan niet: “ik heb gehoord dat … ”, maar leg uit wat het gedrag van de werknemer volgens jou met het team doet. Probeer vervolgens te achterhalen wat de reden is van het storende gedrag.’

Die hoeft volgens Leenhoven lang niet altijd in de werksfeer te liggen: ‘Ik heb meegemaakt dat een betrokken medewerker, die goed in de groep lag, zich afzonderde en negatief gedrag ging vertonen. Bij navraag bleek dat voort te komen uit privéproblemen.’

Herken machtsconflicten

Soms lijkt er sprake te zijn van een stoorzender, maar ligt de oorzaak van allerlei irritaties in een onduidelijke machtsstructuur.

Ambagtsheer komt in zijn beroepspraktijk hoofdzakelijk twee typen stoorzenders tegen: ‘Mensen die niet op de juiste plek zitten en dat met storend gedrag duidelijk maken. Of mensen in een team met te veel leiders aan boord. Dat laatste probleem is op te lossen door één echte leider te benoemen. Vervolgens zullen de anderen inbinden of elders een team zoeken om te leiden.’

Zorg voor ontspanning

De boog kan niet altijd gespannen zijn. Ambagtsheer: ‘Inspannen is alleen leuk als je samen van het resultaat kunt genieten. Teams bouwen betekent dus samen inspannen én samen ontspannen. Wie dit laatste achterwege laat, zal het team uit elkaar zien vallen. Teams hebben onderhoud nodig. Samen met één of twee biertjes op de bank hangen na een dag hard werk kan de teamgeest al bevorderen.’

Haal het team van de werkvloer

Activiteiten buiten de deur kunnen de sfeer verbeteren. ‘Omdat teamleden uit hun werkomgeving zijn gehaald, kunnen ze experimenteren met nieuwe en hopelijk betere omgangsvormen. Ook kunnen mensen in een andere omgeving ineens onvermoede talenten laten zien, waardoor ze elkaar met andere ogen gaan bekijken’, zegt Ambagtsheer. Dat is hem ooit zelf overkomen: ‘Ik deed eens mee aan een teambuildingweekend waarbij we gingen klootschieten. Op een bepaald moment stond ik één van die met lood verzwaarde kogels op blote voeten en met opgetrokken broek uit een beek te vissen. Mijn collega's stonden met open mond langs de kant. Ze hadden zo’n spontane actie van mij totaal niet verwacht. Dat soort situaties helpt om elkaar beter te leren kennen.’

Kooistra: ‘Het is goed om samen lol te hebben. Dat hoeft nergens over te gaan. Je maakt elkaar dan op een andere manier mee. De gesprekken gaan vaker over persoonlijke zaken en dat schept een band. Zelfs als het zakelijk minder klikt helpt dat later toch in de samenwerking.’

Een goede sfeer is niet vanzelfsprekend: de tips van experts
    

Leenhoven adviseert wel om te controleren of het team de uitjes inderdaad op prijs stelt. ‘Een overdaad aan deze activiteiten kan uiteindelijk ook averechts werken. Vraag altijd aan het team of zij achter de activiteit staan en deze waarderen.’

Geloof in de kracht van je team

Een sterk team kan zelf ook de sfeer verbeteren. Als het daarvoor de ruimte krijgt. ‘Er zijn boekenkasten vol geschreven over hoe de werkomgeving moet zijn georganiseerd om in een optimale sfeer een optimaal resultaat te bereiken’, zegt consultant change management Rémon van Riemsdijk. ‘Maar belangrijker is het besef dat de werkomgeving niet wezenlijk anders hoeft te worden benaderd dan de privé-omgeving als het gaat om sfeer, omgangsvormen en mogelijke stoorzenders.  Stoorzenders die in een privé-setting al weken of maanden eerder apart genomen zouden zijn, kunnen op het werk ongestoord soms jarenlang hun gang gaan. Naar mijn mening is een organisatie die verantwoordelijkheden vrij laag in de onderneming weet te beleggen op de goede weg. Leiderschap wordt binnen dat soort organisaties niet afgedwongen, maar ontstaat op basis van inhoudelijke kennis en betrokkenheid.’

Leenhoven: ‘De beste manier om de sfeer in een groep positief te ontwikkelen is om teamleden te stimuleren elkaar aan te spreken. Werkelijk zelfsturende teams voelen zich niet alleen verantwoordelijk voor het boeken van gezamenlijk succes, maar ook voor de algehele sfeer.’

Welke stap gaan jullie als eerste zetten?

temp content

even geduld a.u.b.